Không có gì không có khả năng
Chương 880
Mười lăm tháng tám, ở Kinh thành, vào lúc hoàng hôn.
Mặt trời chưa xuống núi, một vòng trăng tròn treo mờ mờ cao cao ở phía đằng đông. Gió nhẹ phe phẩy, đỗ quyên bay về, hoa cúc khắp nơi, thóc vàng óng ánh, là thời tiết thật đẹp để bái nguyệt.
Tiết Trung thu là một ngày lễ lớn, lúc này nhà nào ở Kinht hành cũng đã nấu cua, nấu đậu tương, bày hoa cúc, sắp đồ cúng tế chuẩn bị bái nguyệt.
Tuy năm nay không khí hơi chùng xuống, không thể tìm thấy được cảm giác vui mừng của mấy năm trước, cả Thành đô nước Tề đều bao phủ trong cảm giác bất an…
Dân chúng nghe nạn dân bên ngoài chạy nạn tới kể cường đạo nước Tần đánh một trận thắng Bách Thắng Công ở vùng đồng hoang Mục Dã, bắt đầu từ thành Mục Dã, men theo ba quận Lê Dương, Bộc Dương, Nội Hoàng, đốt sạch ba trăm vạn thạch lương của kho lúa phía bắc nước Tề.
Quân Tần nếm được mùi ngon ngọt lại càng thêm hăng hái tinh thần, dọc theo sông Tế Bắc một đường hướng đông, lần lượt công hãm bốn phủ Dương Bình, Hoa Phủ, Cao Đường, Bình Nguyên, đánh nhanh thắng nhanh, thiêu hủy hơn ba mươi tòa thị trấn, phủ thành, chém đầu hơn mười vạn, đốt cháy một trăm vạn thạch lương thu. Cần biết một năm phương bắc nước Tề chỉ thu hoạch được bảy trăm vạn thạch lương thảo.
Quân Tần cướp bóc như châu chấu, thổi quét hết ba châu giàu có nhất phương đông nước Tề, khiến cho mấy trăm vạn người trôi giạt khắp nơi, trực tiếp tổn thất mấy ngàn vạn lượng!
Khủng hoảng lan tràn suốt hai kinh mười ba châu nước Tề, lời đồn đãi lan truyền tứ phía đầu đường cuối hẻm. Mọi người đều nói cường đạo nước Tần không ăn lương thực, chỉ chuyên ăn thịt người, chỉ trong chốc lát, lời đồn đã xuống tới phủ Hà Giang, xâm nhập vào Kinh đô, mấy ngày sau lên Kinh thành. Còn có lời đồn lần này mang binh đến đánh chính là tiểu hạt nhân năm xưa Thượng Quan Thừa tướng chủ trương cho về, có thể nói là tự gây nghiệt…
Mới đầu hung tin còn ít, mọi người vẫn còn tin tưởng Bách Thắng Công đến mù quáng, cho dù biết quân Tề đã bại ở vùng đồng hoang Mục Dã cũng thiên chân cố chấp mà cho rằng đây là lão Công gia dụ địch xâm nhập, để bắt ba ba trong lọ, không tin là một tiểu tử mới ráo máu đầu lại có thể đánh thắng nhân vật được coi như thần.
Nhưng khi quân đội cần vương các nơi lục tục vào Kinh sư, Thuận Thiên Phủ lật tung Kinh thành lùng bắt gián điệp, bầu không khí trong Kinh đã bắt đầu căng thẳng một cách không thể khống chế. Giá cả leo vùn vụt, nhà nhà đóng chặt cửa, bộ dáng như trước cơn bão…
Dân chúng bình thường còn như vậy, huống chi quan phụ mẫu của bọn họ? Huống chi là cấp trên của quan phụ mẫu của bọn họ?
Phủ Thừa tướng vẫn như trước, cây hòe già vẫn cứng cáp, nhưng không chống cự nổi gió thu tàn phá, tán lá xanh thẫm mùa hè đã bắt đầu khô vàng rơi rụng.
Hai đội nghi thức uy vũ hộ vệ một chiếc kiệu lớn hoa lệ im lặng chờ trong sân. Chỉ chốc lát sau đã thấy một vị lão giả râu tóc trắng phơ cân quắc từ sau viện chậm rãi đi tới.
Lão giả kia mặc mãng bào, lưng đeo ngọc đái, chính là Thái phó nhất phẩm đương triều, tả Thừa tướng Thượng Quan Vân Hạc, tự Minh Đức. So với bốn năm trước, lão lại càng già yếu hơn, mái tóc hoa râm đã trở nên trắng tinh, da mặt được bảo dưỡng cực kỳ cẩn thận cuối cùng đã bị vài nếp nhăn ương ngạnh bò lên.
Thậm chí cái eo lúc nào cũng thẳng cũng bắt đầu hơi cong cong.
Lão rất bận rộn vất vả lo nghĩ, từ khi bắt đầu biến pháp dựa theo “Tề quốc cải lương trâu nghị” (đề án thay đổi nước Tề) của Trương Gián Chi, triều cục dần dần mất đi khống chế từng ngày.
Việc này phải nói đến mấu chốt của nước Tề. Vấn đề của nước Tề chỉ nằm ở bốn chữ: Nhập bất phu xuất (vào không bằng ra – thu không đủ chi)
Quốc gia này rất tốn tiền! Về nội bộ, vì quan viên thịnh hành chế độ trưng tích tiến cử, khiến cho thế gia đại tộc không kiêng sợ an bài đệ tử trong triều, hưởng thụ quốc gia phụng dưỡng, thậm chí còn có một vài người nhà giàu có vài người sai vặt cũng có thể đeo cái quan hàm Huyện thừa, Chủ sự linh tinh, công khai lĩnh lộc thước triều đình.
Trong tình hình như thế, số lượng quan viên hành chính liên tục bành trướng, hư quan vô dụng nhiều vô số. Trước khi tân chính con số đã lên đến hơi hai vạn người, gấp mười ban đầu! Điều này khiến cho chi tiêu công tăng vọt, chỉ một hạng mục này hàng năm hao tốn đâu chỉ trăm ngàn?
Còn về đối ngoại, Tần Tề hai nước giằng co cả trăm năm, khiến cho số lượng quân đội không bao giờ giảm sút, lần này, trước khi đại chiến, trogn danh sách của Binh bộ, người phóng khoáng lạc quan tính ra ước chừng một trăm hai mươi lăm vạn chín ngàn người (1.259.000), khiến cho phí dụng quân sự tăng cao, theo như “Trâu nghị” nói, chi phí nuôi quân không thể dưới bảy tám phần.
Hao phí lớn như thế, mà thu vào thì như thế nào?
Nước Tề cho phép hoàng thân quốc thích, sĩ tộc nhà giàu, quân, công nhân viên có quyền lợi cực lớn, cho phép miễn thuế, miễn cưỡng bức lao động, thậm chí thổ hào thân hào nông thôn bình thường cũng có thể nhờ việc đút lót quan viên địa phương trộm trốn thuế phú. Mà giai tầng nắm giữ đặc quyền miễn thuế lại nắm giữ đến năm phần ruộng đất cả thiên hạ, bảy phần công phường, gần như toàn bộ tài nguyên khoáng sản muối sắt vân vân…
Bởi vậy, khoản chi khổng lồ của quốc gia toàn bộ đều đổ hết lên vai nông dân nước Tề chiếm không được một nửa số ruộng đất! Như vậy quốc khố làm sao có thể không trống rỗng?
Mà quan thân sĩ tộc nước Tề lại luôn đắm chìm trong giấc mộng xuâ đánh bại cường Tần, làm cường quốc đệ nhất thiên hạ, xa hoa dâm dật, hủ hóa sa đọa. Quốc khố bị đám đỉa này hút chẳng còn mấy, không chỉ huênh hoang mà còn tăng thêm thuế phú, tát ao bắt cá, nông dân chưa đóng đủ thuế sẽ bị đánh bị đánh bị đấm bị đập! Áp bách khắp nơi như vậy, bách tính há có thể không phản?
Từ bốn năm năm trước tình thế đã cực kỳ nguy hiểm, thật sự nếu không biến cách sẽ tự sụp đổ!
Đây là bối cảnh mà năm xưa Trương Gián Chi trình lên “Tề quốc cải lương trâu nghị”.
Sau khi suy tính cặn kẽ, Thượng Quan Thừa tướng đã quyết định biến pháp…
Tháng hai năm Hưng Hóa thứ mười hai, lập ra Cách Tân Chính Vụ Điều Lệ Ti, nghị hành tân pháp. Thang tư sai tám đường Ngự sử tuần tra đồng ruộng, thủy lợi, thuế khóa lao dịch các châu phủ. Tháng bảy lập quân thâu pháp của bốn châu Tề Lỗ Vân Hợp. Thang chín, lập ra thanh miêu pháp. Thang mười một ban nông điền thủy lợi pháp. Một loạt pháp lệnh được chấp hành, hiệu quả có thể nói là nhìn thấy tận mắt, năm đó, thu nhập từ thuế tăng lên mấy lần!
Thượng Quan Thừa tướng được cổ vũ liên tục hai năm không ngừng cố gắng, lại ban hành thị dịch pháp, mộ dịch pháp, tài binh pháp, trí tượng pháp, vân vân, tổng cộng mười ba pháp lệnh, thu thuế năm thứ hai lại tăng thêm hai lần!
Các pháp lệnh đó đề cập đến các phương diện bình đằng giữa các giai cấp sĩ nông công thương binh của nước Tề, phức tạp vô cùng. Nếu thuyết minh rõ ràng phải mất ba ngày ba đêm, nhưng nói về căn bản chỉ có hai chữ “khai nguyên” (gốc rễ).
Cái gọi là khai nguyên, đương nhiên là tăng thu cho quốc gia. Cụ thể, là đo đạc lại ruộng đất thiên hạ, thu thuế của các ruộng đất mới khai khẩn mà giấu không báo, hủy bỏ đặc quyền miễn nộp thuế của các giai tầng, cũng cho bọn họ dùng tiền chuộc để tránh phải bị cưỡng bức lao động; triều đình sẽ bỏ vốn cho dân chúng vay mua hạt giống, trâu cày, xúc tiến nông nghiệp phát triển.
Thậm chí, triều đình cũng bỏ tiền túi ra thu mua hàng hóa ế ẩm của tiểu thương, chờ khi thị trường thiếu hàng lại bán ra, đồng thời cho tiểu thương vay cổ vũ buôn bán phát triển. Để đạt tớimục đích điều hòa giá cả, tránh ức hiếp thu nuốt.
Dưới bàn tay của Thượng Quan Thừa tướng, một loạt biện pháp được thực hành, kẻ không phải giao thuế cũng phải nộp thuế, cho nên thu quốc gia tăng trưởng cực nhanh, mà các biện pháp phát triển nông nghiệp, cổ vũ công thương lại càng giúp cho tăng thu quốc gia vững vàng hơn, tương lai không thể nói là không tốt đẹp. Nếu cứ thế quán triệt kéo dài, quốc gia lo gì không giàu mạnh? Dân sinh làm sao lo không an nhạc?
Nhưng chúng ta đều biết lý tưởng và thực tế vẫn có khoảng cách, đôi khi còn ngược lại. Biến pháp nước Tề trải qua hai năm đầu trăng mật bắt đầu hiển lộ ra một đống vấn đề…
Hoàn thân quốc thích, nhà giàu đại tộc, quan viên trugn ương bắt đầu oán giận tố khổ, cừu thị biến pháp; quan viên địa phương bắt đầu bằng mặt mà không bằng lòng, thậm chí trực tiếp thay đàn đổi dây, khôi phục chế độ cũ, thương nhân nông dân vốn nên ủng hộ cũng oán than dậy đất, sợ như sợ cọp.
Mà thu quốc khố sau hai năm tăng vọt bắt đầu xuất hiện xu hướngsuy tàn không thể nghịch chuyển, đến năm trước chỉ nhiều hơn trước khi thực thi biến pháp không tới một phần…
Mất đi pháp bảo, đám sĩ tộc giàu có bị hao tổn lợi ích bắt đầu tấn công tân chính tứ phía, toan tính lật đổ. Tuy họ không dám công khai trực tiếp tấn công lão Thừa tướng, nhưng lại khiển trách hãm hại quan viên biến pháp, không từ thủ đoạn, tận hết sức lực.
Cho dù có Thượng Quan Thừa tướng đã hết sức che chở, đám quan viên biến pháp trong ngoài đều khốn đốn vẫn ưu tư khó giải, nản lòng thoái chí, cáo bệnh từ quan, có thể tránh sẽ tránh thật xa.
Chừng đó vẫn không đáng kể gì, quan trọng hơn, Hoàng đế Bệ hạ xưa nay chuyên tâm tu thiền không hỏi thế sự cũng không chịu nổi tiếng huyên náo của đám hoàng thân quốc thích, bắt đầu hỏi đến tình hình biến pháp. Tuy lão Thừa tướng đã qua ba triều, môn sinh cố lại khắp thiên hạ, ở trong triều, có thể nói là thâm căn cố đế, lại có Bách Thắng Công cùng nhau tương hứa, cho dù là Hoàng đế cũng không thể dễ dang xao động địa vị lão, nhưng thiên hạ nào có nơi nào không phải Vương thổ, dù sao Đại Tề vẫn là của Hoàng đế Bệ hạ, mà Thượng Quan Vân Hạc lão có cố chấp mấy cũng không thay đổi được thân phận người làm công, bị ông chủ nghi ngờ, lão không thể không kiên nhẫn giải thích. Nếu lão cứ cố bảo thủ, khư khư cố chấp, sớm muộn gì cũng sẽ bị cô lập, thê thảm.
Nhưng Thượng Quan Thừa tướng hiểu được, kể từ ngày quyết theo biến pháp, mình đã bước lên con đường không có đường về. Bởi vì biến pháp đã động chạm đến lợi ích của quá nhiều người, thay đổi cả luật cũ của tổ tông, mặc dù thành công, nhưng cũng có thể giẫm vào vết xe đổ của Vệ Ưởng, càng đừng nói là nếu thất bại… không phải sẽ bị đám quyền quý kia xé xác nhắm rượu sao?