Lập thu
Chương 820
Qua tháng bảymùa hè xa dần, trong Thanh Hà Viên, tiếng sách loạt soạt.
Thành Thân Vương Điện hạ muốn đến thành Kinh Sơn, vì còn một tòa phủ đệ thân vương được Công chúa Hoàng đế ban thưởng khác, Thanh Hà Viên rộng rãi này liền trở nên vô ích. Bọn quan viên Vương phủ cảm thấy đây là phủ đệ cũ của Vương gia, vẫn muốn để đó. Nhưng hiển nhiên Quán Đào không nghĩ vậy, lão đã tự đi tìm Tần Lôi, hy vọng vương gia có thể thực hiện kế hoạch trước kia.
Tuy Tần Lôi bị quân tình chính vụ quay cho sứt đầu mẻ trán, nhưng Quán Đào vừa nhắc tới món này, hắn lập tức quăng tiền, đồng ý cho Quán Đào về sửa Thanh Hà Viên thành đại học đường, cũng trích cấp mười vạn lượng bạc làm kinh phí giáo dục, thay đổi trường học cho đám sĩ tử, cung cấp ăn ngủ, thậm chí là cho vay tiền tiêu vặt hàng tháng.
Có được chỉ dụ của Vương gia, Quán Đào liền tập trung bắt chước mười mấy tư thục khắp trong Kinh thành vào Thanh Hà Viên. Ngay cả bảng hiệu thiếp vàng “Long Uy Quận Vương PHủ” cũng đổi thành “Thanh Hà Đại Học Đường” do đích thân Vương gia đề bút. Hai bên cửa còn có đôi câu đối do Quán Đào tiên sinh viết: “Phong thanh vũ thanh độc thư thanh thanh thanh nhập nhĩ; Quốc sự gia sự thiên hạ sự sự sự quan tâm”
Bước qua đại môn học quán là một bức tường bạch ngọc, chạm khắc “Nhạc Dương lầu nhớ” danh chấn thiên hạ của Vương gia, không biết từ khi nào đã thấm vào con đường học hành của mỗi sĩ tử.
Mười năm trồng cây, trăm năm trồng người, mưa thuận gió hòa, trơn tru im ắng. “Lập thu, thất nguyệt tiết. Lập giả kiến thủy giã, thu giả thu dã, vật vu thử nhi thu liễm dã..” Một đám học trò nhỏ đọc theo một tiên sinh tuổi còn khá trẻ.
Tiếng đọc sách vang dội đều đặn khiến cho Quán Đào đứng ngoài cửa sổ say mê, tới khi có tiếng bước chân từ cửa viện vọng vào lão mới lưu luyến thu lại ánh mắt, đặt ngón trỏ lên miệng ra ý dặn người mới tới chớ có lên tiếng.
Quan viên hơn ba mươi tuổi kia gật gật đầu, đứng ở cửa, chờ Quán Đào đi ra.
Lại nhìn thấy lớp học đầy hy vọng, Quán Đào chậm rãi đi ra khỏi tiểu viện sum xuê bóng râm, chỉ sợ ảnh hưởng đến lũ trò nhỏ.
Người trẻ tuổi mới đến kia đã đi khá xa. Lão mỉm cười hỏi:
- Trạng Nguyên lang vẫn giữ thói quen sao?
Người tới chính là Trạng Nguyên năm Chiêu Vũ thứ mười tám, Thương Đức Trọng, nghe vậy chắp tay cười:
- Tiên sinh nói đùa, cứ gọi tên đệ tử là được.
Năm ngoái vì chờ lệnh Tần Lôi nên gã bị Chiêu Vũ Đế hạ ngục, tuy sau đó đã được giải cứu, phần lớn người liên quan cũng được khôi phục nguyên chức, nhưng nhân vật đầu não như gã lại không thể được triều đình dung hạ.
Cũng may gốc cây Tần Lôi nay đã đủ che bóng, gã và Tân Ly Đồng, Đồ Cung Thuần, cùng hơn năm mươi tiến sĩ không muốn ở lại trong triều lập tức lăn tới phủ Long Uy Quận Vương.
Đương nhiên Tần Lôi mở rộng vòng tay hoan nghênh bọn họ, bày ra hết những vị trí có thể đưa ra tùy ý cho họ chọn lựa. Hơn trăm vị trí, đại khái chia làm ba loại, thứ nhất là phóng ra ngoài, phương nam đang phát triển rất nhanh, cực kỳ thiếu tuấn tài trẻ tuổi, bọn họ có thể đảm nhiệm Phó thủ của Trưởng quan Châu Phủ, ví dụ như Thông phán, Đồng tri,…. Đi theo học tập chừng dăm ba năm, có thể đứng đầu một phủ, tạo phúc một phương. Có nghĩa là, sau vài năm thực tập là có thể đảm nhiệm chức Tri phủ ngũ phẩm. Chuyện tốt này đốt đèn lồng cũng khó tìm. Trước kia chúng ta đã từng nói, thời ấy, xuất thân thứ tộc, hầm cả đời chưa chắc đã bò lên được tới vị trí ngũ phẩm. Tân Ly Đồng và các tiến sĩ đều lựa chọn con đường này.
Sở dĩ đại đa số người không chọn là vì hai lựa chọn sau lại càng hấp dẫn hơn. Một lựa chọn là, Đồ Cung Thuần cùng hơn hai mươi người xếp bút nghiên theo nghiệp binh đao. Phải biết rằng, ở tình thế chân vạc thế này, địa vị của võ tướng cao hơn văn thần, đây không phải là tranh giành, mà nói ra thì, khi quốc gia cần đến ai địa vị của người đó sẽ lên cao thôi.
Nhưng đây tuyệt đối không có nghĩa là đọc sách vô dụng. Bởi võ tướng cũng chia làm ba bảy loại. Tướng lãnh có văn hóa mới có tiền đồ nhất, hầu hết là có thể thắng liên tục, được người ta tôn kính nhất, được người ta tôn xưng nho tướng.
Như vậy cũng tốt hơn so với lăn lộn trong giang hồ. Tuy đều là huynh đệ trên đường, không văn hóa chỉ có thể cầm đao mà xông lên, chết như ngựa, tương lai nhiều nhất cũng chỉ là hạo nam ca; nhưng tướng lãnh biết thêm chút chữ nghĩa thì không cần nguy hiểm như vậy, đi lên có thể làm quân sư, thắng, đương nhiên là do đám quân sư đầu chó nghĩ kế mưu công, thua, cũng là kết quả của đám ngựa chết não heo, cho nên, cơ hội gặp phải xui xẻo cực kỳ nhỏ, còn rất có thể sẽ bay vọt tới vị trí của quân sư Tương tiên sinh.
Cho nên, nói riêng với các bằng hữu còn đang đi học, chịu khó đọc sách thật sự có ích rất lớn, mặc dù ngươi thật sự có chí ở giang hồ, còn có thể lấy Tương tiên sinh làm mục tiêu phấn đấu, nếu không, sẽ chỉ khổ như hạo nam ca thôi…
Nga, lại nói về chuyện xếp bút nghiên theo việc binh đao đi. Có có một chỗ tốt nữa hấp dẫn người ta… Vương gia đang cần chinh chiến thiên hạ đó, đi theo làm tùy tùng lão nhân gia, lăn lộn cho ngài quen mặt đi, tương lai cách mạng thắng lợi rồi, còn có thể bạc đãi công thần tòng long chung ta sao?
Cho nên, phàm là ngươi đọc sách tốt, thường là có đầu óc thực thông minh. Nếu nói bọn người Tân Ly Đồng là phái bảo thủ theo đuổi ổn địch, thì bọn Bôi Cung Thuần là phái cấp tiến khát vọng công lao sự nghiệp.
Còn hơn mười người còn lại hết thảy đều vào đại học đường, làm tiên sinh dạy học. Trong Vương phủ từ trên xuống dưới đều khen bọn họ có đạo đức tốt, nhưng đám yêu quái Tần Lôi, Quán Đào, Nhạc Bố Y lại chỉ liên tiếp cười lạnh. Nhưng mà cười thì cười, bjn họ vẫn phải thừa nhận, mười mấy tiến sĩ này ánh mắt sắc thật, tính tình ẩn nhẫn, mưu họa lâu dài, mới là thần tử có thể phó thác quốc sự.
Tuy đối ngoại Tần Lôi và Quán Đào chỉ nói đại học đường này chỉ là nơi phát huy Nho học, dạy học dạy người, nhưng trên thực tế, nơi này chỉ bồi dưỡng một loại người, đó là sĩ tử, mà sĩ tử là muốn làm quan… Ngẫm lại, từ hiệu trưởng đến bè đảng Giả Đông Lâm đều không nói được lời nào.
Nhưng Tần Lôi cũng không bài xích dã tâm này, hắn tn tưởng, người không có dã tâm sẽ không làm được chuyện này, cho nên đồng ý với thỉnh cầu của những người này, còn cho Thương Đức Trọng làm Đô ti Giáo Dục Ti… Thương Đức Trọng xuất thân Trạng Nguyên, có thể phục chúng.
- Vọng Cao lão đệ có chuyện gì vậy?
Tuy thoạt nhìn tuổi Quán Đào không nhỏ, nhưng trên thực tế chỉ hơn Thương Đức Trọng ba tuổi mà thôi.
- Đệ tử đã đề ra kế hoạch tuyển nhận năm nay, xn đại nhân phê duyệt.
Mặc dù Thương Đức Trọng là Trạng Nguyên một bảng, nhưng bội phục học thức năng lực của Quán Đào tới sát đất, nếu không phải ngại quá chói mắt thì còn có thể bái sư nữa, cho nên cực kỳ cung kính.
Nhận lấy bản kế hoạch, lật lật xem nhanh, Quán Đào không tự chủ được nhăn mặt. Thương Đức Trọng nhìn thấy hồi hộp không yên, thầm nghĩ: Lần đầu tiên làm việc quan trọng thế này, đừng có hỏng cái gì, bèn nói:
- Nếu có gì không ổn, tiên sinh cứ nói, đệ tử sẽ sửa lại.
Tuy bằng cấp cao, tuổi cũng không nhỏ, nhưng dù sao gã cũng là ngươi mới, không có được tự tin.
- A!
Quán Đào ngẩng đầu, nhìn gã căng thẳng, cười ha ha:
- Ngươi nghĩ tốt lắm, quả thật chỉ có chiêu sinh cả nước, Đại học đường Thanh Hà mới có thể thực sự trở thành đệ nhất học phủ Đại Tần!
Mặc dù biết đây là khen trước khi mắng, nhưng sắc mặt Thương Đức Trọng vẫn giãn ra không ít. Tự Khanh đại nhân chậm rãi nói:
- Nhưng trong phủ không chi ra thêm được mười vạn lượng nữa, vẫn nên chờ đến sang năm thôi.
Thương Đức Trọng nói nhỏ xíu:
- Chỉ tốn chút tiền năm đầu thôi, về sau sẽ tốt hơn. Tiên sinh giơ cao đánh khẽ. Đệ tử biết dự toán năm nay vẫn còn.
Thật ra lời này là kiêng kỵ, phạm húy, nhưng Quán Đào là một kẻ không biết kiêng kỵ là gì, đâu có độ lượng của Thừa tướng, bèn cười nhạt:
- Ha ha, đã nghe ngóng rồi hả? Đúng là vẫn còn một chút bạc, nhưng không biết khi nào sẽ đánh với nước Tề, ta phải dự bị quân phí cho Vương gia.
Dù sao lão cũng đã ở nước Tề nhiều năm, luôn luôn đề phòng thực lực của Triệu Vô Cưu.
- Trễ một năm lại sát kỳ thi Hương quá, đám sĩ tử muốn tham gia thi Hương sẽ không tới được. Đại nhân….
Thương Đức Trọng đành phải xuất ra đòn sát thủ:
- Từng bước cản không nổi, từng bước cản không nổi, ba năm sẽ trễ mất.
Quán Đào nhìn gã một hồi, đột nhiên cười ha ha:
- Lý do này cũng không tệ lắm, ta sẽ cấp cho ngươi năm vạn lượng.
Thoạt tiên Thương Đức Trọng rất vui vẻ, nhưng sau đó lại tham lam:
- Đưa Phật tới Tây Thiên…
Quán Đào lắc đầu kiên quyết:
- Một đồng cũng không thể hơn. Ít tiền thì làm nhỏ chút đi.
Thương Đức Trọng đành phải chắp tay lĩnh mệnh, cảm thấy mới vừa rồi mình có vẻ hơi bức bách đại nhân, muốn tìm cách bổ cứu:
- Đại nhân, tối qua đồng niên của đệ tử có tới ….
Liếc nhìn Tự Khanh đại nhân sắc mặt hòa ái, gã nhẹ giọng nói:
- Sau khi Bệ hạ và Vương gia đông chinh, Tam Điện hạ và Chu Trung đường liền chưởng quyền, triều thần bốn phía xa lánh áp bách chúng ta, vài vị Thượng thư đại nhân đều bị chỉnh đành cáo bệnh ở nhà, trên triều đình chướng khí mù mịt, không ít đồng niên tâm như tro tàn, muốn hỏi một chút Vương gia có thể chứa chấp hay không?
Quán Đào biết gã không nói sai, trầm ngâm hỏi:
- Bao nhiêu người?
- Bảo thủ nói cũng phải sáu bảy chục người.
Sắc mặt Thương Đức Trọng hơi cổ quái:
- Gần như là toàn bộ tiến sĩ lưu kinh.
Quán Đào nheo tít mắt lại, thật lâu sau mới chậm rãi đáp:
- Chuyện quá lớn, phải viết thư hỏi Vương gia trước rồi mới có thể cho ngươi câu trả lời thuyết phục.
Lão vỗ vỗ cánh tay gã:
- Nhưng cũng không thể khiến họ lạnh lòng, ngươi cứ nói đã xin chỉ thị báo cáo lên rồi là xong.
Thương Đức Trọng cũng không nghĩ Quán Đào có thể đáp ứng ngay, chỉ chắp tay mỉm cười:
- Đệ tử hiểu…. Nhưng không biết sẽ mất bao lâu?
- Nhanh thì mười ngày, chậm thì nửa tháng thôi.
Quán Đào nhẹ giọng đáp:
- Yên tâm đi, Vương gia nói trên đời này quý nhất là nhân tài.
Vừa đi vừa nói đến cửa đại môn, chợt nghe xa xa có tiếng vó ngựa dồn dập, hai người đều nhìn sang. Chỉ thấy một đội ngự lâm giáp vàng giương đại kỳ lửa đỏ rong ruổi trên đường cái.
Nhìn cờ hồng phấp phới, trái tim hai người co rút lại, mừng như điên hô lên:
- Đại thắng!