Truyện YY HD
Đọc truyện online, truyện chữ, truyện hay. Cập nhật liên tục.
Chương trước Chương sau
Mục lục
Quyền Bính

1: Minh đại tạm di hiền, như hà hướng? (1)

Chương 598

Môi Phương Trung Thư cũng không run nữa, mạnh mẽ gật đầu:

- Nếu vương gia bao dung để học sinh bái kiến thánh thượng, sau đó học sinh sẽ viết một phong thư, xin huyện lệnh đại nhân huyện nhà làm chứng.

Tần Lôi lắc đầu, nhã nhặn cười nói:

- Sao có thể để Trạng Nguyên mang lo sợ trong lòng mà vào triều gặp thánh thượng được chứ? Yên tâm đi, bốn ngày là dư dả, không chừng ngày mười lăm là có thể lấy được giấy chứng nhận của huyện lệnh các ngươi rồi.

Chân Phương Trung Thư mềm nhũn, suýt nữa ngã ngồi xuống đất, mặt trắng bệch, lẩm bẩm nói:

- Không thể nào như vậy…

Hai vị Thị lang thấy tình thế như vậy, thầm nghĩ: “Được rồi, vương gia đã nói như vậy, chúng ta cũng không nên cứng nhắc.”

Điền Ái Nông liền trầm giọng nói:

- Nếu vương gia có kế sách lưỡng toàn, cớ sao chúng ta lại không làm chứ?

Nói xong, y nhìn Phương Trung Thư:

- Phương lão đệ, ngươi cứ bình tĩnh, đừng lo lắng bất cứ điều gì, trừ phi có chứng cứ từ quê nhà của ngươi, nói ngươi quả thật trùng hôn, bằng không cứ vào triều theo thường lệ.

Nói xong, hướng về phía Tần Lôi khom người thật thấp thi lẽ, rồi cáo lui.

Đồ Cung Thuần hết sức kinh ngạc:

- Vương gia, ngài thật sự có thể làm được sao?

Khóe miệng Tần Lôi hơi nhếch lên, cười một cách đầy thâm ý:

- Tất cả đều có thể.

Nói xong, hướng các sĩ tử chắp tay thi lễ một lượt. Rốt cuộc, chuyện khiến đoàn người xôn xao, đã yên tĩnh lại.

Ánh mắt Tần Lôi lướt qua người đám sĩ tử, hắng giọng cười nói:

- Những người năm nay đề danh trên bảng vàng, cũng từng có lúc sẩy chân, tuy rằng các vị không đỗ, nhưng không sao cả, bởi vì bản thân các ngươi đã là người chiến thắng.

Đám sĩ tử hơi mơ hồ nhìn vương gia, không hiểu giữa thi rớt và thắng lợi có liên hệ gì với nhau. Thấy người chung quanh tụ lại càng lúc càng đông, Tần Lôi bước tới hai bước, đứng trên thang, giơ ba ngón tay ra nói:

- Cô vương nói như vậy, tuyệt đối không phải là để an ủi các ngươi, mà là có lý do thật sự. Bởi vì, thứ nhất là các ngươi đã là cử nhân. Cô vương biết, muốn đỗ cử nhân, thuận lợi nhất cũng phải tham gia ba đợt thi, mới có thể bộc lộ hết tài năng và vượt lên trên hàng ngàn người có ăn học khác. Mà tỉ lệ người dân biết chữ của Đại Tần, chỉ là một phần mười mấy. Bởi vậy mới nói, có thể đạt được danh vị cử nhân, vào kinh tham gia kỳ thi mùa xuân, các vị đã ưu việt hơn mấy vạn người có học thức rồi.

Nghe vương gia nói vậy, trong lòng các sĩ tử cũng cảm thấy dễ chịu, lại nghe vương gia nói tiếp:

- Hơn nữa, ta muốn nói cho các ngươi một tin tốt: Bắt đầu từ năm nay, địa vị cử nhân của các ngươi giành được, có hiệu lực trọn đời. Có nghĩa là, các ngươi không cần phải vào kinh thi Hương trở lại, nhưng vẫn có thể trực tiếp tham gia kỳ thi mùa xuân lần sau. Từ nay về sau, lễ kén tài sẽ càng ngày càng công bằng và không thiên vị, cơ hội thi đỗ của các ngươi sẽ càng tăng nhiều hơn.

Trước đây, ai cũng phải tham gia cuộc thi ở viện, tham gia thi Hương, mới có thể một lần nữa đạt được danh vị cử nhân, và tham gia cuộc thi mùa xuân lần sau.

Rốt cuộc các sĩ tử đều vui vẻ, nói:

- Như vậy thì tốt quá, ít nhất chúng ta có thể chuyên tâm chuẩn bị cho kỳ thi mùa xuân rồi.

Thật ra kỳ thi mùa xuân lần này có thể có nhiều học sinh nhà nghèo thi đỗ như vậy, là điều khích lệ rất lớn đối với thí sinh.

Tần Lôi lắc đầu cười:

- Đó vẫn chưa phải là điều khiến các vị vui mừng nhất, cho các bị biết một tin tốt nữa, vài ngày nữa hoàng thượng sẽ ban bố ân chỉ, đặc biệt cho phép cử nhân cũng có thể được ra làm quan.

Các sĩ tử đều hân hoan vui mừng. Vẻ vui sướng trên khuôn mặt họ, đến người mù cũng có thể nhận ra được. Đại Tần có ba con đường ra làm quan: ấm, chinh và cử (2). Tuy nhiên, hai con đường đầu tiên, đều bị các danh môn vọng tộc nắm giữ, vả lại cũng không phải là chính đạo. Con cháu dòng chính đều không thèm ra làm quan theo hai con đường này, mà đều để cho con cháu dòng bên, cho môn khách cũng như con cháu dòng chính nhưng không ra gì. Nếu không, Lý Tử Hợi đã không bị cha mình ép phải tham gia kỳ thi mùa xuân.

Cho nên nếu muốn làm đại quan, chỉ có “cử”. Mà như trước đây, thì chỉ có tiến sĩ đồng xuất thân mới có thể ra làm quan, còn cử nhân không có được quyền lợi đó. Nhưng ba năm một lần, Đại Tần mới có kỳ thi, mỗi kỳ đều lấy hơn một trăm năm mươi tiến sĩ, số đó so với số cử nhân đông đảo, thật sự chỉ như muối bỏ bể. Từ đó cũng tạo ra rất nhiều cử nhân lớn tuổi, suốt đời không có sự nghiệp, khốn cùng chán nản, thậm chí không thể nuôi được gia đình sống tạm qua ngày.

Bây giờ cử nhân có thể làm quan, tuy là chắc chắn sẽ thua kém tiến sĩ, nhưng chẳng phải ít nhất cũng được làm quan, được hưởng lương chính phủ sao? Đây là một việc rất tốt đẹp, sự kích động trong lòng các cử nhân là điều rất dễ hiểu.

- Đại ân đại đức của hoàng thượng và điện hạ, chúng ta suốt đời không quên. Kiếp này xin làm trâu, làm ngựa cho triều đình, tận tâm tận lực.

Các cử nhân lũ lượt quỳ xuống, nói một cách kích động.

Tần Lôi lắc đầu, cười nói:

- Tất cả đứng lên đi, không cần phải cảm tạ ta, đây là kết quả có được từ chính nỗ lực của các ngươi.

Các cử nhân nghi hoặc nhìn Tần Lôi, thấy y ngoáy tròn đầu ngón tay:

- Bởi vì việc tự phát cứu tế nạn dân trong hai tháng trời của các ngươi, khiến quốc dân đều thấy được tấm lòng nhân ái của các ngươi; bởi vì các ngươi không sợ cường quyền, dũng cảm phản kháng, cuối cùng đã đập tan nền tảng kiên cố của cái ác, khiến quốc dân thấy được sự dũng cảm kiên quyết của các ngươi. Vậy nếu không dùng những người có trí thức, lại gồm đủ nhân, dũng như các ngươi, thì dùng ai bây giờ?

Các cử nhân cảm thấy rất ấm lòng, họ có cảm giác đã giành được sự tôn trọng cao nhất mà mình luôn mong đợi, cảm thấy mình được thừa nhận giá trị, thậm chí cảm thấy mình đã tìm được lối thoát. Tất cả những điều điều đó hợp lại, tuyệt đối không phải là một lợi ích nho nhỏ, coi như chuyến này thu hoạch không tệ rồi. Bọn họ lệ nóng đoanh tròng, ngước nhìn vị vương gia trẻ tuổi, giờ phút này, ở trong lòng họ, đó không phải người mà là một vị thần, một vị thần công chính vô tư bác ái, mang lại hy vọng cho mọi người.

Cảm nhận được tình cảm tôn kính tràn trề của đám sĩ tử, Tần Lôi cũng bị lay động, cười ha hả nói:

- Vốn còn có một việc, nhưng xem ra là không cần làm rồi.

Đám cử nhân ngượng ngùng lau nước mắt, run giọng cười nói:

- Kính xin vương gia cho biết.

Tần Lôi cười ha hả, nheo mắt nói:

- Vốn cô vương muốn mời các ngươi uống rượu tiêu sầu, nhưng bây giờ các ngươi đâu có sầu, dĩ nhiên cô vương có thể tiết kiệm được khoản tiền thết đãi rồi!

Đám cử nhân nghe vậy, đều vui vẻ mỉm cười, đối với vị vương gia trẻ tuổi nhân ái, phóng khoáng và hài hước này, bọn họ thật sự hết sức yêu mến.

Lúc này Tần Lâm cũng giúp vui:

- Ta nói với đám tiểu nhị, Ngũ đệ của ta thường ngày vốn rất keo kiệt, hôm nay hiếm có lắm mới chuẩn bị ra tay hào phóng một phen, chúng ta có thể khiến hắn thất vọng hay không?

- Không thể!

Đám cử nhân đồng thanh kêu lên.

Tần Lôi làm ra vẻ mặt mày ủ ê, nói:

- Thôi được…

Đám sĩ tử tưởng là vương gia thật sự xót tiền, vừa định chữa lại, thì lại nghe Tần Lôi cười lớn:

- Bảy tửu lâu tốt nhất ở đường Phục Hy, đã được cô vương phái người bao toàn bộ rồi, mọi người ai tới trước ngồi trước, chiếm vị trí tốt nha!

- Người thi đỗ không được đi, để dành bụng mà ăn tiệc thết đãi Trạng Nguyên của hoàng thượng đi!

Nhìn làn sóng người cuồn cuộn cuốn đi, Tần Liệt vội bổ sung:

- Giúp cô vương tiết kiệm được vài phần ăn.

Mời tiến sĩ ăn cơm, là việc của Chiêu Vũ Đế, đương nhiên Tần Lôi không ngốc đến mức đi tranh giành danh tiếng với hoàng đế. Như thế này mới tốt, cha mời tiến sĩ, con mời cử nhân, sẽ không ai nói ra nói vào gì được.

(1) Minh đại tạm di hiền, như hà hướng: Một câu trong bài từ “Hoàng Kim bảng thượng – Hạc trùng thiên (Hạc trùng thiên là tên điệu từ) của Liễu Vĩnh:

“Hoàng kim bảng thượng

Ngẫu thất long đầu vọng.

Minh đại tạm di hiền, như hà hướng?

Vị toại phong vân tiện,

Tranh bất tứ du cuồng đãng

Hà tu luận đắc tangTài tử từ nhân, tự thị bạch y khanh tương

Yên hoa hạng mạch,

Y ước đan thanh bình chướng.

Hạnh hữu ý trung nhân, kham tầm phóngThả nhẫm ôi hồng ỷ thúy, phong lưu sự, bình sinh sướng. Thanh xuân đô nhất hướng.

Nhẫn bả phù danh, hoán liễu thiển châm đê xướng!”

(Tạm dịch:

Trên bảng vàng Hoàng Kim, bất quá ta chỉ ngẫu nhiên mà mất đi cơ hội được làm Trạng Nguyên. Dù có ở vào thời đại thánh minh, quân vương cũng chỉ sử dụng người hiền tài một thời gian thôi, thế thì sau đó ta phải đi về đâu? (Minh đại tạm di hiền, như hà hướng?). Nếu không gặp được kỳ ngộ, thì tại sao không tùy tâm sở dục mà vui chơi phóng túng một phen! Hà tất phải vì công danh mà lo được lo mất? Làm một người tài tử phong lưu làm thơ, soạn từ cho ca cơ, thì cho dù mặc bạch y, cũng đâu thua gì bậc công hầu khanh tướng.

Ở phố ca cơ, chốn khuê phòng bày những bình phong sặc sỡ, chịu khó truy cầu một cách tinh tế, sẽ có thể may mắn gặp được ý trung nhân. Ôm các nàng vào lòng, dựa sát vào nhau, hưởng thụ cuộc sống phong lưu, đó mới là niềm vui sướng lớn nhất của ta xưa nay. Tuổi thanh xuân rất ngắn ngủi, ta tình nguyện đổi công danh phù phiếm lấy chén rượu nhạt trong tay và tiếng ca xướng du dương uyển chuyển bên tai)

(2) Ấm, chinh, cử: ba con đường làm quan. Ấm: thời đại phong kiến, do cha ông có công mà đem lại quyền lợi cho con cháu được đi học và được bổ làm quan. Chinh: gia nhập quân đội. Cử: thi cử.

Chương trước Chương sau